Doç.Dr.U. B.: Diyot ve transistörler

Diyot ve transistörler konusu hakkında, sorumlu olduğumuz sunum ödevimiz aracılığıyla, grubumuz geneliyle yaptığımız çalışmalardan bir tanesi de bilgi ve tecrübelerine güvendiğimiz, Doç.Dr.U. B. ile yaptığımız soru-cevap röportajıdır.

-----Diyotları hangi elektronik alanlarda kullanırız?

UB:Diyotları akımın yönünü belirlemek istediğimiz her devrede kullanabiliriz. Bunları sadece modülatör, limitör ile sınırlandırmayıp adaptörleri de örnek olarak verebiliriz.

-----Nokta temaslı diyotlar ile yüzey birleşmeli diyotlar arasında fark var mıdır?

UB:İki diyotun da işlevi aynıdır fakat teknoloji ilerledikçe nokta temaslı diyotların yerini yüzey birleşmeli diyotlar almıştır.

-----PN jonksiyon diyotları tarif edebilir misiniz?

UB:Diyotlar silikondan yapılır, eskiden ise germanyum ile yapılırdı. Silikon eritilir, olabildiğince saf olması istenir ve katılaşırken bir miktar özel madde eklemesi yapılır. Bohr vb 3.grup elementlerinden ekleme yapılırsa P tipi, 5.grup elementlerinden ekleme yapılırsa N tipi diyot elde edilir.

-----Neden diyot kullanırız? Neden tek yönlü akım geçmesini isteriz?

UB:Elektronikçiler olarak bizler elektrik akımını kontrol etmek isteriz. Örneğin sulamalarda da suyun alınımı sağlanıp atık suyun geri dönüşü engellenmek istenir. Sulamalarda da diyot sistemi uygulanır, yapı ve malzeme farkıyla tabii.

-----Zener diyotları diğer diyotlardan ayıran özelliği nedir?

UB:Zener diyotlar, gerilimi sabit tutabilen özel diyotlardır. Sigorta gibi kullanılabilir.

-----Diyot kullanılırken neden transistör eksikliği hissedildi ve bu arayışa çıkıldı?

UB:Diyotlar ve transistörler yapı olarak benzerdir fakat diyotlarda olmayıp transistörlerde olan büyük fark kontrol özelliğidir. Transistörlerde kontrol ucu vardır. Anahtarlama olarak kullanılabilir. Diyotlar ise özelliği gereği akımı tek yönde geçirir fakat bunu kontrol edemez.

-----NPN ve PNP transistörlerinde hangi özelliklerine göre tercih ayrımı yaparız?

UB:NPN ve PNP transistörlerin ayrımını üretici firma pil bağlantılarına göre sağlar. Bu seçimi yapmak elektronikçilerin dışında kalır.

-----Diyotların delinmesinde ters akım bir anda büyür. Peki neden?

UB:Diyotların imal kuralları dışında kullanımı diyotların delinmesine neden olabilir. Bu delinmeyi yıldırımlara benzetebiliriz. Ters akım gönderildiğinde iletim sağlanamazken bir noktadan sonra diyot delinir ve bir anda akım büyür.

-----Lamba diyotları-yarı iletken diyotlar-metal diyotları birbirinden ayıran özellikler nelerdir?

UB:Lamba diyotları eskiden kullanılırdı, teknolojinin ilerlemesiyle lamba diyotlar kullanılmaz hale geldi. Yarı iletken diyotların yapısında silikon bulunurken metal diyotlarda silikon yerine kalay, bakır gibi metaller kullanılır. Metal diyotlar özel uygulamalarda kullanılır. Hızları iletip kesme özelliği vardır. Schottky diyotlar da denir.